Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển DN, đến nay cả nước còn 1.720 DN 100% vốn nhà nước. Các DN này được tổ chức dưới hình thức tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước và các công ty nhà nước độc lập. Ngoài ra còn có 4 ngân hàng thương mại nhà nước. Các DNNN đang giữ vị trí then chốt trong nền kinh tế, làm công cụ vật chất để Nhà nước định hướng và điều tiết vĩ mô. Năm 2007, sản lượng giá trị hàng hóa, dịch vụ của các tập đoàn, tổng công ty chiếm 40% GDP của cả nước và đóng góp 28,8% tổng thu nội địa (không kể dầu thô và thuế xuất nhập khẩu). Trong những tháng đầu năm 2008, tình hình kinh tế thế giới và trong nước có nhiều khó khăn, lạm phát cao. Chính phủ đã đề ra 8 nhóm giải pháp nhằm kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội và tăng trưởng bền vững. Đây là lúc vai trò DNNN phải phát huy. Thủ tướng Chính phủ đã làm việc trực tiếp với các tập đoàn, tổng công ty nhà nước và chỉ thị cụ thể những việc phải làm trong giai đoạn hiện nay.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, các DN đã tiến hành rà soát cắt giảm đầu tư đối với các dự án kém hiệu quả, dự án chưa thực sự cần thiết. Sau khi rà soát, các DN đã cắt giảm, đình hoãn 609 dự án với tổng số vốn 34.190 tỷ đồng trong năm 2008. Để bình ổn thị trường, các DN sản xuất kinh doanh những sản phẩm, dịch vụ thiết yếu cho sản xuất và đời sống nhân dân trong 6 tháng đầu năm đã không tăng giá bán, đồng thời đẩy mạnh sản xuất bảo đảm nguồn hàng. Theo đó, Tổng công ty Xăng dầu, mặc dù trong điều kiện giá xăng dầu thế giới tăng cao nguồn ngoại tệ gặp nhiều khó khăn song tổng công ty đã đảm bảo không tăng giá xăng dầu; đồng thời tìm các biện pháp để luôn bảo đảm cung cấp đầy đủ xăng dầu cho thị trường trong nước. Tập đoàn Công nghiệp than - khoáng sản, chưa điều chỉnh giá bán than cho các DN sản xuất điện, giấy, xi măng, phân bón; đáp ứng cơ bản nhu cầu tiêu thụ than trong nước. Tập đoàn Điện lực, chưa điều chỉnh giá bán điện; Tập đoàn Bưu chính Viễn thông đã thực hiện nhiều đợt giảm cước. Các tập đoàn như Tập đoàn Dầu khí, Tổng công ty Hóa chất, Xi măng, Lương thực miền Bắc, miền Nam… cũng đã tích cực tham gia vào việc bình ổn thị trường.

Tuy nhiên, việc tham gia bình ổn thị trường, kiềm chế lạm phát đã ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả sản xuất kinh doanh của các DN. Song với vai trò trụ cột, các DN không còn cách nào khác - nói như ông Phạm Viết Muôn, Phó trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển DN tại cuộc họp báo ngày 10/7 vừa qua: Với hai trọng trách đặt lên vai các DNNN không còn cách nào khác là phải gồng mình lên để vừa đảm bảo sản xuất hiệu quả vừa đảm bảo cùng với Chính phủ tiếp tục bình ổn giá cả.

Thủ tướng cũng đã chỉ đạo các DN phải cắt giảm chi phí hành chính, phấn đầu giảm giá thành và đã được các DN thực hiện nghiêm chỉnh. Theo số liệu báo cáo, Tập đoàn Dầu khí đã cắt giảm 10% chi phí; Tổng công ty Cơ điện xây dựng nông nghiệp và thuỷ lợi đã cắt giảm 13-15%; Tập đoàn Điện lực cắt giảm 5% chi phí vật liệu, dịch vụ mua ngoài, 10% chi phí sửa chữa lớn; Tổng công ty Đầu tư phát triển đô thị và khu công nghiệp cắt giảm 10-15%...

Chính nhờ nỗ lực của các DN nhất là trong việc cắt giảm chi phí nên kết quả sản xuất kinh doanh trong 6 tháng đầu năm vẫn đạt khá. Theo số liệu được tổng hợp của 7 tập đoàn, 11 tổng công ty 91 và 56 tổng công ty 90 cho thấy, trong 6 tháng đầu năm tổng doanh thu ước đạt 510.811 tỷ đồng, đạt 59,3% kế hoạch năm, tăng 50,8% so với cùng kỳ năm 2007: Tổng lợi nhuận trước thuế đạt 76.329 tỷ đồng, đạt 53,5% kế hoạch, tăng 72% so với cùng kỳ; Tổng nộp ngân sách 78.066 tỷ đồng, đạt 68,4% kế hoạch, tăng 58,6% so với cùng kỳ năm 2007./.