(VEN) - Sau những ngày Tết Nhâm Thìn cả nước đang phấn đấu tháo gỡ khó khăn để ổn định kinh tế vĩ mô, hạn chế lạm phát và đảm bảo an sinh xã hội.
Kinh tế Việt Nam năm 2012 bên cạnh những thuận lợi thì cũng phải đối mặt với những thách thức, khó khăn không hề nhỏ. Bởi tình trạng sản xuất cầm chừng và tồn kho lớn những sản phẩm công nghiệp chế biến đang là thách thức gay gắt đối với phần lớn doanh nghiệp, Bộ ngành, địa phương hiện nay.
Tình hình giá sinh hoạt có chiều hướng tăng. Cụ thể CPI tháng 1/2012, theo Tổng cục Thống kê, đã tăng 1% so với tháng 12/2011, và dự báo cả quý I/2012 này chắc khó có thể giữ chân được “con ngựa bất kham CPI”.
Bên cạnh đó là lãi suất ngân hàng đang phổ biến ở mức trên dưới 20%/năm, khiến hơn 50% số doanh nghiệp vừa và nhỏ khó đủ sức trụ lại (theo khảo sát của VCCI).
Tình trạng tỷ lệ tiền cho vay/tiền huy động trong hệ thống ngân hàng quá cao và tiếp tục tăng mạnh cũng đang trở thành một nguy cơ đối với nền kinh tế. Tỷ lệ này đã từ mức 0,95 năm 2008 tăng lên 1,01 trong 2 năm 2009-2010 và năm 2011 đã tới mức 1,02-1,03, dẫn tới tình hình nợ nần dây dưa và chây ỳ trả nợ giữa các ngân hàng, làm giảm tính thanh khoản trên thị trường tài chính, tiền tệ quốc gia.
Dự báo nguy cơ thiếu điện nghiêm trọng trong mùa khô năm 2012 đang ngày một hiện hữu, bởi tổng sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu năm 2012 đã được EVN thông báo ước chỉ đạt 120,7 tỷ kWh, chỉ tăng 10,89% so năm 2011, mặc dù trong năm này có thêm 34 nhà máy mới bắt đầu đi vào hoạt động, cung cấp thêm 3.077 MW. Với mức tăng trưởng như vậy, càng cần phải ráng sức thu hẹp mức “rơi vãi” trên đường tải hay “phung phí” trong tiêu dùng.
Một yếu tố kèm theo là tình trạng khan hiếm vốn cho đầu tư phát triển, cho đổi mới mô hình tăng trưởng và cho cả cuộc cách mạng “tái cơ cấu toàn nền kinh tế”. Nếu kích thích mạnh đầu tư thì lạm phát sẽ tăng nhanh; mà thực hiện thắt chặt tài chính thì dẫn đến đình đốn sản xuất, kinh doanh. Tất cả đang chờ vào tài nghệ “linh hoạt và chủ động” của các cơ quan, ban ngành chức năng.
Với câu hỏi “Kinh tế Việt Nam năm 2012 sẽ có bước phát triển như thế nào?”. Có những cảnh báo mạnh mẽ như của TS, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương Võ Trí Thành cho rằng kinh tế Việt Nam quý I/2012 đang ở đáy của suy giảm; còn TS, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam Trần Đình Thiên đã “minh họa” cho từ “đáy” nêu trên rằng, kinh tế Việt Nam đang là “đêm trước của khủng hoảng”.
Song, mọi quyết tâm, mọi quyết liệt đã được xác định cho những mục tiêu Kế hoạch năm 2012. Trên hết và trước hết vẫn là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, mà mục tiêu cụ thể đã đề ra là phấn đấu đưa lạm phát về dưới 2 con số, thay vì 18,59% năm 2011; đưa lãi suất huy động tới cuối năm ở mức khoảng 10% để có thể giữ lãi suất cho vay ở mức 14-15%/năm; giải ngân vốn FDI và ODA đạt bằng và vượt mức thực hiện năm trước.
Trong khi thực hiện cắt giảm đầu tư công, tập trung vốn cho những công trình, dự án trọng điểm, càng rất cần kích thích các nguồn vốn đầu tư từ những thành phần kinh tế ngoài Nhà nước. Về nội dung này, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh đã khẳng định: “Cùng với cắt giảm đầu tư công, phải mở rộng các kênh đầu tư mới, để tổng vốn đầu tư toàn xã hội không giảm, không ảnh hưởng tới nền tảng cho tăng trưởng của đất nước. Chính vì thế, cần phải thay đổi tư duy về đầu tư kết cấu hạ tầng, Nhà nước phải từng bước chuyển từ đầu tư trực tiếp sang tạo môi trường, chia sẻ rủi ro với khu vực tư nhân trong xây dựng kết cấu hạ tầng trên cơ sở hợp tác công – tư cùng có lợi”. Nghĩa là Nhà nước cần tạo mọi điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng rộng rãi các hình thức đầu tư tiên tiến như BOT, BT, PPP…
Năm 2011, ngành công thương đã “bội thu kép” về hoạt động xuất nhập khẩu, năm 2012 có tiếp tục lập kỳ tích bằng hoặc hơn năm trước không, đó là thách thức đang được đặt ra đối với những người trong cuộc. Bởi điều kiện để hiện thực hóa chỉ tiêu xuất khẩu đạt trên 13% so với năm trước là cực kỳ khó, kinh tế thế giới đang lâm vào vòng suy thoái mới, sức mua của khu vực EU giảm, kinh tế Mỹ, kinh tế Trung Quốc… cũng trong chiều hướng chững lại; khủng hoảng nhiên liệu (dầu mỏ) vẫn có nguy cơ bùng phát, khiến tỷ lệ nhập siêu năm nay phải hết sức quyết liệt, nỗ lực phấn đấu để giữ được “mức đẹp” như năm ngoái.
Năm 2012 chính là năm thử thách trí tuệ và bản lĩnh mọi doanh nhân, chính là năm tài năng lãnh đạo và quản lý điều hành của các Bộ ngành, địa phương được thể hiện. Trong đó, nỗ lực trước tiên là tập trung phục hồi kinh tế quý I để nhanh chóng thoát khỏi sự suy giảm, để từng bước khởi sắc vững chắc trong những quý tiếp theo./.
Lưu Tiền Hải
|